10 τρόποι για να διαβάζετε τα διαγράμματα των αστεριών σαν πλοηγός ή αστρονόμος

Δεν υπάρχει κάποιος άνθρωπος που να τον ενδιαφέρει η αστρονομία και να μην επιθυμεί να μελετήσει και ο ίδιος τον ουρανό και τα άστρα. Για να μπορέσει όμως να γίνει αυτό θα charts of starsπρέπει να μελετήσετε αλλά και να βασιστείτε σε ένα διάγραμμα αστεριών.

Πώς να διαβάσετε ένα διάγραμμα αστεριών:

1) Προφανώς το πρώτο βήμα είναι να διαθέτει κάποιος ένα τέτοιου είδους διάγραμμα. Ένα διάγραμμα αστεριών μπορεί να βρεθεί εύκολα είτε στο ίντερνετ είτε σε κάποια εφαρμογή σχετική με την αστρονομία.

2) Βρείτε ένα μέρος απομονωμένο, μακριά από τα φώτα της πόλης. Οποιοδήποτε ίχνος φωτός θα δυσκολέψει το να δείτε ξεκάθαρα τα αστέρια. Να αποφύγετε επίσης τις μέρες όπου θα έχει πανσέληνο.

3) Απαραίτητος είναι και ο προσανατολισμός. Το πρώτο πράγμα που θα βρείτε στον ουρανό είναι η Μεγάλη Άρκτος. Διαθέτει 4 αστέρες στο ίσιο κομμάτι και άλλους 3 στο κλειστό. Τα 2 αστέρια στο κλειστό κομμάτι είναι τα πιο σημαντικά, καθώς εάν τα ενώσεις και εκτείνεις την γραμμή που προκύπτει τότε θα βρεις τον Βορρά. Έπειτα εύκολα θα μπορείτε να βρείτε και τα άλλα 3 σημεία του ορίζοντα.

4) Παρατηρείστε τους σχηματισμούς των άστρων και πού βρίσκονται αυτοί μέσα στον ουρανό.

5) Αφού θα έχετε βρει τους βασικούς σχηματισμούς, θα μπορέσετε να βρείτε και όλα τα άστρα που είναι γύρω από αυτούς. Απλά παρατηρείστε τη θέση τους.

6) Μάθετε και τις άλλες διαστάσεις που υπάρχουν. “Πάνω” σημαίνει το ανώτατο σημείο του ουρανού. Επίσης υπάρχει και ο “μεσημβρινός” που έχει κατεύθυνση από τα βόρεια προς τα νότια.

7) Μελετήστε τη σφαιρική κλίση του ουρανού. Ο ουρανός εκτείνεται σε 180 μοίρες. Από την άλλη πλευρά ο ορίζοντας είναι 360 μοίρες. Οι οριζόντιες γραμμές ονομάζονται «απόκλιση» (γεωγραφικό πλάτος) και οι κάθετες ονομάζονται «ορθή αναφορά» (γεωγραφικό μήκος).

8) Γνωρίστε την Ελλειπτική ( την πορεία του Ήλιου) και τον Ζωδιακό κύκλο (το χώρισμα του ουρανού σε 12 μέρη).

9) Προσπαθήσετε να βρείτε τους πλανήτες. Στα περισσότερα διαγράμματα αστεριών θα τους βρείτε να αναγράφονται με τα ονόματά τους.

10) Αφού πια θα έχετε φτάσει πιο κοντά στο να γίνετε ένας «αστρονόμος», θα μπορείτε να βρείτε ακόμη και τα νεφελώματα και τους γαλαξίες.

Read More

Η ζωή στο σύμπαν

Ζούμε περιορισμένοι στα όρια της Γης και αυτός ο περιορισμός κάνει την ανθρωπότητα καθημερινά να διερωτάται τι υπάρχει τελικά στο σύμπαν. Ίσως το πιο συνηθισμένο ερώτημα που περιτριγυρίζει το μυαλό μας να είναι το αν τελικά υπάρχει ζωή στο σύμπαν. Ακόμη βέβαια και αν βρούμε απάντηση σε αυτό, τότε σίγουρα θα γεννηθούν νέες απορίες σχετικά με το σε ποια μορφή υπάρχει ζωή έξω από τη Γη.

Life in the UniverseΕδώ και αρκετές δεκαετίες αντίστοιχα ερωτήματα απασχολούν και τους επιστήμονες. Το γεγονός ότι υπάρχουν εκατοντάδες κόσμοι όμοιοι με τη Γη τους κάνει σίγουρα διστακτικούς ως προς το να μην είμαστε τελικά η μόνη μορφή ζωής στο σύμπαν. Βασισμένοι πλέον σε δείγματα αποστολών σε πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, μπορούν σίγουρα να κάνουν νύξη έστω και για πρώιμες μορφές ζωής μονοκύτταρων οργανισμών.
Η κυριότερη αποστολή για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής διενεργήθηκε από τη NASA το 2013. Στο πλαίσιο αυτής είχε σταλεί ένα κατάλληλα διαμορφωμένο όχημα για να συλλέξει στοιχεία από το έδαφος του πλανήτη Άρη. Μέσα στο δείγμα που πάρθηκε περιλαμβανόταν σμεκτίτης άργιλος, ένα στοιχείο που συναντάται και στη Γη σε πεδιάδες που πλήττονται από μουσώνες. Παράλληλα με αυτό το είδος αργίλου βρέθηκαν και κάποια στοιχεία που είναι βασικά για τη δημιουργία ζωής, όπως το οξυγόνο, το υδρογόνο και το άζωτο.

Στοιχεία που ενισχύουν την άποψη για εξωγήινη ζωή

  • Πέρα από τη Γη υπάρχει και σε άλλους πλανήτες νερό. Το στοιχείο αυτό φυσικά είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία και την ύπαρξη ζωντανών οργανισμών. Χαρακτηριστικά είναι τα ευρήματα που βρέθηκαν, πέρα από τον Άρη, και στον Ερμή. Αποκαλύφθηκε ότι διαθέτει 100 δισεκατομμύρια κυβικούς τόνους παγωμένου νερού μέσα σε σκοτεινούς κρατήρες. Στην περίπτωση του Άρη από την άλλη, παρατηρήθηκαν σκούρες γραμμές που υποχωρούσαν και επανεμφανίζονταν ανάλογα με την εποχή, κάτι που αφορούσε στην τήξη-πήξη του πάγου.
  • Η προσαρμογή των ζωντανών οργανισμών

Μελέτες έχουν δείξει πως οι ζωντανοί οργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν όχι μόνο στον πάγο αλλά και στο απόλυτο σκοτάδι. Ο τρόπος επιβίωσης τους παραμένει άγνωστος, όμως μερικές φορές τα δεδομένα μιλούν από μόνα τους. Πρόκειται για ερευνητικά αποτελέσματα που αποδεικνύουν πως μία ζωή είναι ικανή να επιβιώσει σε όποιες συνθήκες και αν βρίσκεται.

Read More

Νέα εποχή στην αστρονομία χάρις στην ανακάλυψη βαρυτικών κυματισμών

Ανέκαθεν οι αστρονομικές ανακαλύψεις προκαλούσαν θαυμασμό και ενδιαφέρον, όμως η τελευταία ανακάλυψη που αφορά στα βαρυτικά κύματα θα προκαλέσει ολοκληρωτικές αλλαγές στο πεδίο της αστρονομίας. Πρόκειται ουσιαστικά για την επιβεβαίωση της θεωρίας της σχετικότητας, η οποία ανάγεται στον Αϊνστάιν και αναφέρεται στο γεγονός ότι υπάρχουν τόσο τα βαρυτικά κύματα όσο και οι μαύρες τρύπες.

Τι είναι τα βαρυτικά κύματα;

gravitational wavesΠρόκειται για κυματισμούς στον ιστό του διαστήματος. Οι συγκεκριμένοι κυματισμοί δημιουργούνται όταν δύο γιγάντια αντικείμενα, όπως για παράδειγμα οι μαύρες τρύπες, τεθούν σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο και στο τέλος συγκρουστούν. Μία τέτοια σύγκρουση έχει σαν αποτέλεσμα την απελευθέρωση τεράστιας ενέργειας που φυσικά λαμβάνει τη μορφή κυματισμών. Τα κύματα αυτά στη συνέχεια εξαπλώνονται στο διάστημα ως ομόκεντροι κύκλοι.
Η ανίχνευσή τους κατά τα προηγούμενα έτη δεν ήταν πραγματοποιήσιμη κυρίως λόγω της έλλειψης των κατάλληλων μέσων μέτρησης και παρατήρησης. Εν τέλει η ανίχνευσή τους πραγματοποιήθηκε στο παρατηρητήριο LIGO. Το συγκεκριμένο παρατηρητήριο διαθέτει δύο όμοιους ανιχνευτές με δύο βραχίονες σε σχήμα «L» τεσσάρων χιλιομέτρων ο καθένας. Σκοπός τους, όπως και έγινε, είναι η ανίχνευση των δονήσεων που φτάνουν στη Γη από τα βαρυτικά κύματα.

Νέα εποχή για την Αστρονομία

Η ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων προκάλεσε όπως ήταν φυσικό ανατροπές. Θα λέγαμε ότι εγκαινιάζει μία περίοδο μέσα στην οποία θα προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε ακόμα περισσότερο τον κόσμο και το σύμπαν που μας περιβάλλει.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι αυτή η αντίληψη, εάν αναλογιστούμε ότι τα βαρυτικά κύματα υπήρχαν πριν ακόμα από τη Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang). Επομένως, με βάση αυτά θα φτάσουμε πιο κοντά στην κατανόηση της δημιουργίας του σύμπαντος αλλά και σε άλλα σχετικά βασικά ερωτήματα. Ένα τεράστιο κομμάτι του κόσμου παραμένει ανεξήγητο για εμάς, όμως τα βαρυτικά κύματα μας έφεραν λίγο πιο κοντά στη γνώση του σύμπαντος. Διαμέσου αυτής της απόδειξης της θεωρίας του Αϊνστάιν, οι επιστήμονες αναμένουν τη δημιουργία μίας νέας φυσικής, μίας φυσικής που θα καταφέρει να βρει κοινά ανάμεσα στη θεωρία της σχετικότητας και στην κβαντική θεωρία.

Read More

Δραστηριότητες για παιδιά: σχετικά με την αστρονομία και το διάστημα

Η αστρονομία και το διάστημα ανέκαθεν αποτελούσαν ενδιαφέροντα θέματα για καθέναν από εμάς. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τα παιδιά, τα οποία ενθουσιάζονται πάντα στην ιδέα των πλανητών. Υπάρχει λοιπόν μία σειρά από δραστηριότητες με τις οποίες μπορούν να ασχοληθούν τα παιδιά και παράλληλα να γνωρίσουν καλύτερα τον κόσμο που τα περιβάλλει.

  • Παρατήρηση του σύμπαντος με τηλεσκόπιο

children using telescopeΣίγουρα δεν υπάρχει κάτι προτιμότερο για ένα παιδί από το να έχει ένα τηλεσκόπιο και να παρατηρεί τα άστρα και γενικά τον ουρανό. Με αυτόν τον τρόπο τους δίνεται η δυνατότητα να εξερευνήσουν τον έναστρο ουρανό και να γίνουν έτσι έστω και για λίγο “μικροί αστρονόμοι”. Σίγουρα κατ’ αυτόν τον τρόπο κεντρίζεται το ενδιαφέρον τους, από τη στιγμή που τα ίδια τα παιδιά πρέπει να ψάξουν να βρουν τους αστερισμούς μόνα τους. Φυσικά αυτή η δραστηριότητα είναι αρκετά ωφέλιμη για τα ίδια καθώς αυτό θα τα ωθήσει στο να διαβάσουν πληροφορίες για όσα παρατηρούν, δηλαδή για τους αστέρες.

  • Κατασκευή πλανητικού συστήματος

Η συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι δεδομένο ότι ενθουσιάζει τα παιδιά. Σίγουρα η ιδέα του να κατασκευάσεις ένα μοντέλο του πλανητικού συστήματος δεν είναι κάτι το συνηθισμένο και προφανώς αποτελεί μία πρόκληση. Πρόκειται για τον καλύτερο τρόπο που μπορεί να κάνει τα παιδιά να μάθουν για τους πλανήτες και το πώς αυτοί περιφέρονται μέσα στο ηλιακό μας σύστημα. Στο πλαίσιο μίας τέτοιας δραστηριότητας τα παιδιά θα έχουν την δυνατότητα να θέσουν σε εφαρμογή τις μέχρι τώρα γνώσεις τους στην αστρονομία.

  • Κατασκευή διαστημόπλοιου

Για όσα παιδιά ενδιαφέρονται τόσο για την αστρονομία όσο και τη μηχανική, η παραπάνω δραστηριότητα είναι ιδανική. Μέσα από αυτή θα μπορέσουν να φτιάξουν μόνα τους ένα διαστημόπλοιο, χρησιμοποιώντας υλικά της αρεσκείας τους. Για τους ακόμα πιο δημιουργικούς χαρακτήρες, θα προτείναμε να φτιάξουν την κατασκευή σε μεγάλες διαστάσεις έτσι ώστε να μπορούν να μπουν μέσα σε αυτή και να φανταστούν ότι κάνουν ένα ταξίδι στο διάστημα. Ακόμη θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν τον ουρανό μέσα από αυτή την κατασκευή.

Read More

Βασικές πηγές για την Αστρονομία και το Διάστημα

Astronomy and SpaceΤόσο η Αστρονομία όσο και το Διάστημα αποτελούν δίχως αμφιβολία θέματα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αφορούν άλλωστε μία πλευρά του κόσμου μας και του σύμπαντος που συνεχίζει να έχει πολλά μυστικά. Αρκετές όμως γνώσεις γι’ αυτά μπορούν να αποκαλυφθούν και σε εμάς μέσα από βασικές πηγές πληροφόρησης.

www.astronomos.gr

Πρόκειται για έναν ελληνικό διαδικτυακό ιστότοπο με κεντρικό στόχο την ενημέρωση γύρω από το πεδίο της αστρονομίας και του διαστήματος. Παρέχει αρκετές πληροφορίες για την παρατήρηση των άστρων αλλά και διάφορων φαινομένων, όπως οι ηλιακές και οι σεληνιακές εκλείψεις. Παράλληλα, η συγκεκριμένη ιστοσελίδα διαθέτει πλατφόρμα μαθημάτων αστρονομίας, τα οποία όμως απευθύνονται κυρίως σε μαθητές.

http://www.amazingspace.org

Η ιστοσελίδα αυτή ανήκει στο ινστιτούτο SPACE TELESCOPE SCIENCE και επικεντρώνεται στο να προάγει την επιστήμη και την ομορφιά του σύμπαντος στην εκπαιδευτική κοινότητα. Απευθύνεται σε κάθε ηλικίας ενδιαφερόμενο και έχει αναπτύξει γι’ αυτόν τον σκοπό τα υλικά και τα μέσα εκείνα που είναι κατάλληλα για τη μετάδοση γνώσεων.

http://www.nasa.gov

Η ιστοσελίδα της NASA παρέχει πληροφορίες για τις τελευταίες εξελίξεις και ανακαλύψεις σχετικά με το διάστημα. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες ανάλογα με την ιδιότητά τους (καθηγητές, μαθητές, απλό κοινό) να βρίσκουν πληροφορίες σχετικά με αυτό που ενδέχεται να τους ενδιαφέρει.

http://www.nsf.gov/news/overviews/astronomy/index.jsp

Πρόκειται για ακόμη μία σελίδα που αφορά φυσικά το διάστημα. Επιδιώκει να ενημερώσει το κοινό για διάφορα ζητήματα, όπως η δημιουργία του σύμπαντος. Επίσης παρέχει πληροφορίες για κάθε ανακάλυψη που σχετίζεται με τα ουράνια σώματα.

http://www.badastronomy.com

Η παραπάνω ιστοσελίδα δημιουργήθηκε από τον γνωστό αστρονόμο Phil Plait και επικεντρώνεται στο να καταρρίψει μύθους και παρανοήσεις σχετικά με την αστρονομία αλλά και με άλλα παρεμφερή θέματα. Μέσα σε αυτήν θα βρείτε αρκετές παραπομπές που θα ενισχύουν την άποψη του Plait με ευχάριστο και ταυτόχρονα καυστικό τρόπο.

http://www.compadre.org

Αποτελεί ένα ιστολόγιο που προσφέρει δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα για καθηγητές φυσικής και αστρονομίας αλλά και μαθητές. Περιέχει μία συλλογή υλικού ειδικά σχεδιασμένου για να ανταποκρίνεται στην κάθε κατηγορία ενδιαφερόμενων.

Read More

Πληροφορίες για τις Σεληνιακές εκλείψεις: η επιστήμη πίσω από τα γεγονότα

Ένα ιδιαίτερο αστρονομικό φαινόμενο που συμβαίνει εδώ και αιώνες είναι οι σεληνιακές εκλείψεις. Αυτές συμβαίνουν όταν η Σελήνη περνάει μπροστά από τον δίσκο του Ήλιου και τον καλύπτει. Η κάλυψη αυτή μπορεί να είναι είτε μερική είτε ολική.

Lunar_eclipse_sideview_v01Στην περίπτωση της ολικής έκλειψης Σελήνης, το φως του Ήλιου καλύπτεται εντελώς από τη σκιά της Γης. Το μόνο φως που υπάρχει είναι αυτό που διαθλάται από τη σκιά της Γης. Ιδιαίτερο είναι το χρώμα που λαμβάνει σε αυτή τη φάση η Σελήνη, καθώς γίνεται κόκκινη. Εξαιτίας αυτού του χρώματος, μία ολική έκλειψη Σελήνης μπορεί να ονομάζεται και Ματωμένο Φεγγάρι ή Κόκκινο Φεγγάρι. Από την άλλη πλευρά, όταν η Σελήνη καλύπτει μόλις ένα τμήμα του Ήλιου, τότε η έκλειψη είναι μερική.

Οι σεληνιακές εκλείψεις μπορούν να γίνουν ορατές από οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, αρκεί φυσικά να είναι νύχτα. Αξίζει να σημειωθεί πως αυτού του τύπου οι εκλείψεις, σε αντίθεση με τις ηλιακές εκλείψεις, δεν μπορούν να προκαλέσουν οπτικές βλάβες σ’ εμάς, οπότε μπορούμε να τις παρατηρήσουμε ελεύθερα. Συνήθως αυτές διαρκούν μερικές ώρες. Εξαίρεση αποτελεί η ολική σεληνιακή έκλειψη, η οποία διαρκεί μόλις λίγα λεπτά.

Κάτι σημαντικό που πρέπει να γνωρίζουν όσοι επισκέπτονται ιστοσελίδες με τυχερά παιχνίδια στο διαδίκτυο είναι ότι οι σεληνιακές εκλείψεις ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα των τηλεπικοινωνιών και ενδεχομένως να διακόψουν την παροχή ευρυζωνικής σύνδεσης μέσω wi-fi ή 4G. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε στιγμιαία διακοπή της εμφάνισης ιστοσελίδων όπως το Mummys Gold, ενός online καζίνο που διακρίνεται για την ποιότητα και την αξιοπιστία του.

Αν και η Σελήνη περιφέρεται μία φορά το μήνα γύρω από τη Γη, δεν έχουμε συνέχεια σεληνιακές εκλείψεις. Αυτό συμβαίνει διότι η Σελήνη κατά την περιφορά της δεν ακολουθεί ακριβώς την ίδια γραμμική πορεία. Έτσι λοιπόν, στη διάρκεια ενός έτους μπορούν να συμβούν μέχρι και 3 εκλείψεις. Γενικά ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών και ηλιακών εκλείψεων που μπορούν να συμβούν σε ένα έτος είναι 7 ενώ ο μικρότερος αριθμός είναι 2.

Σήμερα, με τα μέσα που διαθέτουμε, είναι αρκετά εύκολη η πρόβλεψη μίας σεληνιακής έκλειψης. Με βάση υπολογισμούς που έχουν πραγματοποιηθεί εδώ και πολλά χρόνια, έχει διαπιστωθεί το διάστημα κατά το οποίο θα συμβούν οι εκλείψεις αυτές. Πρόκειται για ένα σύστημα υπολογισμού, το οποίο βασίζεται στις κυκλικές εκλείψεις και περιλαμβάνει ένα διάστημα 18 χρόνων και 11 μηνών.

Read More